OTİZM

Otizm,

Üç yaşından önce başlayan ve ömür boyu süren, sosyal etkileşime ve iletişime zarar veren, sınırlı ve tekrarlanan davranışlara yol açan beynin gelişimini engelleyen bir rahatsızlıktır. Bu belirtiler otizmi, Asperger sendromu gibi daha hafif seyreden otistik spektrum bozukluğundan (OSB) ayırır. Otizm kalıtımsal kökenlidir ancak kalıtsallığı oldukça karmaşıktır ve OSB’nin kökeninin çoklu gen etkileşimlerinden mi yoksa ender görülen mutasyonlardan mı kaynaklandığı çok açık değildir. Nadir vakalarda, doğum sakatlıklarına neden olan etmenlerle yakından bağlantılıdır. Diğer görüşlere göre ise çocuklukta yapılan aşılar gibi nedenler tartışmalıdır ve aşı kökenli varsayımların ikna edici bilimsel kanıtları yoktur.  Yakın dönem araştırmaları otizmin prevalansını 1.000 kişiye bir ya da iki vaka olarak tahmin eder, aynı araştırmalardaki tahminlere göre OSB yaklaşık 1.000 kişide altı vakadır ve erkeklerde rastlanma oranı kadınlara göre 4,3 kat daha fazladır. Otizm vakalarının sayısı 1980’lerden beri oldukça fazla oranda artmıştır. Bunun nedeni kısmen tanı koyma yöntemlerindeki değişikliklerdir; gerçek prevalansın artıp artmadığı anlaşılamamıştır.

Otizm beynin birçok kısmını etkiler ama bu etkinin nasıl geliştiği çok iyi anlaşılamamıştır. Ebeveynler genellikle çocuklarının yaşamının ilk iki yılında belirtileri fark eder. Erken davranışsal ya da kavrayışsal müdahaleler çocukların kendine bakabilme yetisi ile sosyal ve iletişimsel yetiler kazanmasına yardımcı olabilir. Otizmin çaresi yoktur.  Otistik çocukların çok azı erişkin olduktan sonra bağımsız yaşamakta, bunlardan bir kısmı bunda başarılı olabilmektedir.  Bazılarının otizme bir çare aradığı, diğerlerinin de otizmin bir bozukluktan çok bir durum olduğuna inandığı bir otistik kültür ortaya çıkmıştır.

KAYNAK :Vikipedi

  OTİZM NEDİR?        Otizm, genelde 1-3 yaş civarında ortaya çıkan kişinin dil, sosyal ve iletişim becerilerini bozan gelişimsel bir hastalık tablosudur. Otizmin sözcük anlamı “içine dönük” tür; eskiden çocukluk şizofrenisi olarak da tarif edilirdi.

•  
• Otistikler çevresinde olup bitenlere karşı ilgisiz, dış dünya ile adeta bağını koparmış ve kendi dünyasında yaşamaya çalışan bireylerdir.
• Günümüzde otizm yerine, otistik spektrum bozukluğu (autism spectrum disorders-ASD) ya da yaygın gelişimsel bozukluk (pervasive developmental disorders-PDD) terimleri tercih edilmektedir.

                         Otistik Spektrum bozuklukları

        Bazı otistikler matematik, müzik veya görsel alanda müthiş yetenekli olabilirler. Ancak bu yeteneklerini günlük hayatta kullanamaya bilirler. Bu tip yetenekler gösteren bireyler için Fransızca bir deyim olan “İdiot Savant” (Bilgin Aptal) terimi kullanılır. Dünyayı bir bütün olarak algılayamazlar, genelleme yapamazlar, detaylara takılıp kalabilirler.

      Yaygın gelişim bozukluğu adı altında toplanan hiçbir süreç birbirinin aynı olarak seyretmez. Her biri kendi iç yapısı içinde farklı özellikler gösterirler. Ancak süreçte kendine özgü ortak özellikler bulunur.

      Gelişimleri ne düzeyde veya nasıl bir yapıda olursa olsun onların hayatı ve dünyayı algılayış biçimleri bizim algılama şeklimizden oldukça farklı bir yapı göstermektedir.
 

 

                         ÇOCUKLARDA GELİŞİM BASAMAKLARI  Norm içi kabul edilen çocukların yaşlarına göre gösterdikleri gelişim basamakları aşağıda çıkartılmıştır.

     

 0 – 8 AY 

Dil Gelişimleri Müzik dinlerler, Seslere karşı tepki verirler, sesler çıkarırlar, Gülümseyebilirler, isimleri söylendiğinde tepki gösterirler	Bilişsel Gelişimleri Bir Düşen bir nesneyi takip edebilirler, Nesneleri çekebilirler. nesneden diğer nesneye bakabilirler,
Özbakım Becerileri Biberonlarına uzanabilirler, Bir nesneyi ağızlarına götürebilirler, Yardımla bardaktan içebilirler, Yardımla kaşıktan yiyebilirler. Parmaklarını emerler,	Sosyalleşme Çevresindekilere gülümseyebilerler, Tanıdıklarına uzanırlar, aynadaki yansımalarına gülümserler, İnsanların kendileri ile konuşmalarına gülümseyerek karşılık verirler.
İnce Motor Becerileri Elerini kaldırıp, bakarlar. Gözleriyle 180 derece takip edebilirler. İki eli kullanarak kavrayabilirler. Uzanabilirler Nesneleri bir elinden diğerine geçirebilirler.	Kaba Motor Becerileri Kafalarını tutabilirler Dönebilirler Oturabilirler Emekleyebilirler Tutunarak kendilerini çekebilirler.

14. Ay 

Dil Gelişimleri Objeleri isimlerinden tanıyabilirler Müzik dinlemekten hoşlanırlar İki kelimeli basit cümleler kurabilirler	Bilişsel Gelişimleri Oyuncaklarıyla oynayabilirler Kaybolan oyuncaklarını arayabilirler İsmi söylenen nesneyi bulabilirler.
Özbakım Becerileri Dökmeden bardaktan içebilirler Kaşığı kullanmaya çalışırlar Çoraplarını çıkarabilirler	Sosyalleşme Evet ve hayır kelimelerinin anlamını bilirler. İnsanların duygu durumunu anlayabilirler Kısa süreli yalnız oynayabilirler Çevresindeki insanlarla ilişki kurmaya çabalarlar
İnce Motor Becerileri Avuçlayıp koparabilirler Oyuncaklarını itebilirler İki parmağını kullanabilirler Bir eliyle diğer eline yardım edebilirler.	Kaba Motor Becerileri Tek başlarına yürüyebilirler Tutunarak merdiven çıkabilirler Topu takip edebilirler.

14-24 Ay

 

Dil Gelişimi Kelimelerin sayısı artmıştır Resimleri isimlendirebilirler Çok basit komutları gerçekleştirebilirler Teknik bir dil kullanabilirler.	Bilişsel Gelişim Objeleri aletler gibi kullanabilirler Nesnelerin görevlerini ilişkilendirebilirler. Deneme-yanılma yoluyla öğrenebilirler Nesneleri büyüklük sırasına göre dizebilirler.
Özbakım Becerileri Yardımsız bardaktan su içebilirler Saçını tarayabilirler Kaşığı kullanarak yemek yerler Fermuar açıp kapatabilirler Düğmesiz, lastikli kıyafetlerini çıkarabilirler Tuvalet ihtiyaçlarını söyleyebilirler.	Sosyalleşme Hayali oyunlar oynayabilirler Yaşıtlarının oyunlarına katılmak isterler Hayır kelimesini kullanırlar
İnce Motor Becerileri Küplerden kule yapabilirler Basit yap-bozları yapabilirler Kitap sayfalarını açabilirler	Kaba Motor Becerileri Sandalyeye tırmanabilirler Tek ayak üstünde durabilirler Zıplayabilir, topu tutup tekme atabilirler

36.Ay

 

Dil Gelişimi Vücut parçalarını bilir, isimlendirirler Sıfatları kullanmaya başlarlar. Oldukça fazla soru sorarlar	Bilişsel Gelişim Saymaca yapabilirler İnsan yüzü çizebilirler Ana renkleri bilirler
Özbakım Becerileri Ayakkabılarını giyip-çıkarabilirler Tuvalet ihtiyacını yapabilirler. Günlük rutin işleri bilirler Basit kıyafetlerini giyip-çıkarabilirler	Sosyalleşme Hayali oyunlar kurup oynarlar, Kendi eşyalarını tanır ve korurlar Sıralarını bekleyebilirler (kısa süreli) Yardım isteyebilirler İhtiyaçlarını önce kendileri karşılamaya çalışırlar Çevrelerine karşı ilgili ve meraklıdırlar
İnce Motor Becerileri Kitap sayfalarını tek tek çevirebilirler Makasla kesebilirler Çekmece ve kapıları açabilirler, Boncukları ipe dizebilirler.	Kaba Motor Becerileri Koşup, tırmanabilirler Oyuncaklarını iterek veya çekerek yürüyebilirler Üç tekerlekli bisiklete binebilirler.

 

                        OTİZMİN BELİRTİLERİ NELERDİR?

 

    Otistik Çocuklarda Dikkat Çekici Bazı Özellikler

    Kendisini çevresinden uzaklaştırma ve kendi dünyasında yaşama
Cansız nesnelere insanlardan daha fazla ilgi gösterme
Sebepsiz gülümseme, gülme ve ağlamalar
Söylenen sözleri anlamsızca tekrarlama

      Konuşması yaşıtlarına göre gerilik

Cümle içinde kelimelerin yerlerini yanlış kullanma
Anlamsız yeni kelimeler uydurma

Göz göze gelmekten ısrarla kaçınma
Kucağa alınmayı beklememe

Değişikliklerden kaçınma
Arka arkaya anlamsızca bazı hareketlerin tekrarı

Hafıza, müzik ve okuma gibi alanlarda garip becerilerinin olması
Kendine zarar verici hareketler
Dış uyaranlara (ışık , ses gibi ) anormal cevap verme

Belli nesnelere aşırı bağlanma (ip parçası, gazoz kapağı gibi)
Diğer çocuklarla ilişkiye girememe
Aşırı korkulu ve tedirgin bir hal içinde olma 

                              OTİZMİN NEDENLERİ
Otizme zemin hazırlayan etmenler

 

1. Genetik-metabolik hastalıklar %5-10
2. Edinsel hastalıklar

 Otizm tablosuna yol açan genetik / metabolik hastalıklar           

•Çölyak hastalığı •Fenilketonüri •Frajil X sendromu •Down sendromu •Joubert sendromu •Prader-Willi sendromu •Tuberoskleroz •Kreatin sentez (GAMT) yetersizliği •Smith-Lemli-Opitz sendromu •Ornitin transkarbamo-ilaz yetersizliği

•5-Fosforibozilpirofosfat yetersizliği •Inozin 5-fosfat dehidrogenaz yetersizliği •Histidinemi/Histidinüri •Lesch-Nyhan hastalığı •Adenilosüksinat liaz yetersizliği •ADA yetersizliği •5′-Nükleotidaz süperaktivitesi •Dihidroksiprimidin

 

                         Kalıtsal-Genetik- Nedenler

• Detoksifikasyonun bozulmasına yol açan tek nükleotid polimorfizmi(SPN)-

“Aynı çevresel zararlıya (ağır metal, enfeksiyon vb) maruz kalmasına rağmen her çocukta otizm tablosunun görülmemesi otizme yatkınlık sağlayan tek gen polimorfizmleri ile açıklanabilir.

Gen polimorfizminde gen eksik değildir fakat kalitesi bozuktur ve idare ettiği enzim tembel çalışır.

• Ailede otoimmünite öyküsü                                                        

 Ağır metal yükü:
 

•                          Enfeksiyonlar

  • Virüsler( Kızamık, HHVG6, CMV )
  • Bacteri( Streptoccocus, Closrodia, Borellia)
  • Mantar                                                                     Otizmde gözlenen biokimyasal yan etkiler
    
  • Bozulmuş detoksifikasyon
    • Metilasyon defektleri
    • Slfasyon defektleri (phenolsulfertransferase, sulfite oxidase)
    • Cysteine eksikliği
    • Glutathione eksikliği (GSH)
  • Ağır metal yüklenmesi ve Oksidatif stres

  1. Thimerosal ( civa ),  Arsenik, Kurşun
  2. Glutathione, Metallothionein ve diğer Antioksidanların yetmezliği,
  3. Mineral yetmezliği ( çinko, magnezyum, selenyum )
  4. Mitochondrial fonksiyonların bozulması

  • Sindirim sistemi fonksiyonlarının bozulması

  1. Barsaklarda kötü bakteriler, mantarlar ve virüslerin artması
  2. Emilimin bozulması
  3. Sindirimin bozulması ( enzim eksikliği, bazı gıdalara karşı hassasiyetin artması, idrarda peptidlerin artması)
  4. Otistik enterokolitis
  5. Lenfonodüler Hiperplazi

  • İmmün sistemin bozulması

   

  1. Proinflamatuar Cytokinler
  2. Mikroglial Aktivasyon
  3. Azalmış “Naturel Kiler Cell”
  4. Artmış otoimmün markerler

                     Otizme yatkın olarak doğan çocuklar genel olarak

  • Bağışıklık sistemlerindeki yetersizlik

  Hormonal bozukluk

• Alerji
• Sindirim sistemlerinde bozukluk ve buna bağlı beslenme yetersizlikleriyle dünyaya gelmektedirler.

1980 lerde birçok araştırmacı otistik çocukların idrar örneklerinde opioide benzeyen gıda proteinleri saptamışlardır.

• Opioidler insanlarda davranış değişiklerine yol açan maddelerdir.
• Örneğin morfin opioid türevidir.
• opioid proteinler, beyinde ve barsaklarda reseptörlere bağlanarak davranış değişiklikleri, kabızlık, şişkinlik ve ishale sebep olurlar.

          “Leaky gut(sızıntılı bağırsak)” 
     Yani barsakların normalden daha geçirgen olması otistik çocuklarda %76-88 oranında bir sıklıkla gözlenmektedir.

Böylece soya, gluten ve kazein normalden daha geçirgen olan barsaktan geçerek dolaşıma katılmakta ve beyine ulaşmaktadır.

 

• Bu durum gıda alerjileri ve soya, gluten ve kazeine hassasiyet oluşmasında önemli rol oynamaktadır.
• Ağır metallerin yeterince atılamamasından kaynaklanan birikim nedeniyla kazanılmış enzim bozukluğu olmaktadır.
• Bağırsak florasında ki anormallikler ve buna bağlı gelişen barsak mantar enfeksiyonları.
• Vücuttan ağır metallerin atılımını sağlayan glutatyonglutayon enzim yapımında kullanılan cysteine düzeylerinin otistik çocuklarda normalden düşük olması
• Cysteine glutatyon yapan ön maddesidir. Cysteine düşüklüğü glutatione imalatını düşürür,
• Ağır metaller normal olarak glutation ile bağlanarak safra yoluyla ince barsaklara atılır.

          Bu sistemin aksaması, otizme yatkın olrak doğan çocukların BEYİN, KARACİĞER, BÖBREKLER, KEMİKİLİĞİ VE KASLAR gibi organ ve dokuların da zehirleyici etkilere sahip civa, kurşun, arsenik vb gibi ağır metallerin birikmesine yol açmaktadır.

 Toksik Maddelerin biokimyasal etkisi

 

• Hücre zarını hasara uğratır
• Serbest radikal aktivitesini arttırır
• Sülfür enzimlerinin üretimini düşürür
• Enzim kofaktörlerinin yer değiştirmesine sebep olur
• Enzimleri okside eder
• Beyin ve sinir sistemini kötü etkiler
• Sindiri sisteminin florasını ve geçirgenliğini olumsuz etkiler
• Bağışıklık sistemini olumsuz etkiler
• Proteinleri denatüre eder
• Karsinojendir
• Mineral aksijkliğine yol açar

Civa kaynakları

Egzos gazları Böcek ilaçları Amalgam diş dolguları İçme suları Keçe Kulak ve burun damlaları Bazı aşılar Kontact lens solusyonları Çamaşır yumuşatıcıları Deniz ürünleri Pudralar Kosmetikler Ahşap koruyucuları Yer cilaları ve parlatıcıları

Diğer toksik metallerin ağır etkileri

KURŞUN ( Pb) Allerjiler Yaygın gelişimsel bozukluk belirtileri Kabızlık Koordinasyon bozukluğu Konuşma güçlüğü baş ağrısı Hiperaktivite Hipotiroidi Üykusuzluk Huzursuzluk Kas zaafiyeti	KADMİYUM(Cd) Şeker düzeyinde dengesizlikler Nezle benzeri belirtiler Gelişme geriliği Hiperaktivite Gelişme geriliği Saldırgan davranışlar Öğrenme güçlüğü Kemik erimesi
ARSENİK(As) Anoreksiya Alerjiler Karında yakıcı tarzda ağrılar İshal Nefesin sarımsak kokması Kas ağrıları/spazmları/güçsüzlüğü Horlama Boğazda sıkılma hissi	ALUMİNYUM( Al ) Anemi İştahsızlık Davranış bozuklukları Kabızlık Kuru ağız Kuru cilt Halsizlik Hiperaktivite Hafıza zayıflığı Kas gevşekliği Duygusuzlu/tepkisizlik

  

• Ağır metaller yağdan zengin doku ve organları tercih ederler.
• Beyin yaklaşık %60-70 oranında yağ içermektedir.
• Tek başına bu oran bile toksik ağır metaller ile otizmin ilişkisinidaha iyi anlatmaktadır.
• Yaşam boyunca pek çok kaynaktan ağır metallerin alınması  söz konusudur ve sanayileştikçe de bu kaynakların sayısı artmaktadır.
• Motorlu araçların yaydığı egzoz gazlarıve kurşun borularla evlerimize ulaştırılan sular en başta sayabileceğimizve en sık karşılaşacağımız örnekler dir.
• Pek çoğumuzun dişlerinde bulunan amalgam dolgular civa içermektedir.

Dental amlgamlardan yaklaşık olarak 1-10 ug / gn civa salınmaktadır. Dolgu sayısı arttıkça bu miktarda artmaktadır.
Dolgu yerleştirilirken veya sökülürken salınım en yüksek oranda gerçekleşmektedir.
Çocuklu çağında kullanılan pek çok aşı12,5-25 ug thimersol(%49,5 meticiv aiçerir) isimli bir koruyucu madde içerir.
             

    OTİZM TEDAVİSİ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

           Otizm tedavisinde eğitim ve egzersizin çok önemli ; “Yüzme, spor, müzik ve resim gibi uğraşlar otizm tedavisinde etkin bir rol oynuyor. Otizm tedavi ile büyük oranda kontrol altına alınabilir ve önlenebilir” 

adanaakapunktur.com

Annede Amalgam dolgular Deniz ürünleri tüketimi Rhogam-aşılar Çevresel koşullar Meslek Gebelik önleyici haplar

Çocukta Aşılar Çevresel koşullar Antibiotikler İmmün hastalıklar Gastroentestinal geçirgenlik

1. Otizm
2. Asperger sendromu
3. Atipik otizm
4. Çocukluk disentegrasyon bozukluğu
5. Rett sendromu

                       Otistik Kişinin özellikleri I

• Yaratıcılık gerektiren oyunları oynamama.
• Konuşma zorluğu
• Tekrarlayıcı davranışlar
• İnsanlarla temastan, kucağa alınmaktan ya da sevilmekten hoşlanmamak.
• Seslere karşı aşırı duyarlılık ya da duyarsızlık.
• Sürekli aynı oyunları oynamak.
• Aşırı hareketlilik (hiperaktivite) ya da (nadiren) hareketsizlik.
• Objelere gereksiz yere bağlanmak
• Tehlikeye karşı duyarsızlık.
• Acıya karşı duyarsızlık.

Otizm yaşamın ilk 3 yılında ortaya çıkan bir sendromdur.

Otistiklerde ;

1. Sosyal – duygusal ve dil alanında şiddetli bir farklı gelişim seyreder.
2. Otistik bireyi tanımlamak için kullanılan bir çok davranış kriteri vardır.
3. Ancak otistiklerin kendilerine özgü farklı özelliklerinden dolayı hiçbir otistikte bu kriterlerin tümü bulunmaz veya aynı anda görülmez.